Hoe kan ik zelf pensioen sparen en aan welk bedrag per maand moet ik denken?Elke Nederlander heeft bij het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd recht op een basispensioen in de vorm van de AOW-uitkering. Dit is echter maar een bescheiden bedrag, waar je in de praktijk waarschijnlijk maar lastig van kunt rondkomen. Veel werknemers bouwen ook nog extra pensioen op via hun werkgever. Werkgevers zijn echter niet wettelijk verplicht om een aanvullend pensioen aan te bieden. Ondernemers en zzp’ers bouwen bovendien helemaal geen pensioen op bij een werkgever en moeten hun extra oudedagsvoorziening (het deel dat bovenop de AOW komt) sowieso helemaal zelf regelen en financieren. Welke mogelijkheden zijn er in de praktijk om extra pensioen op te bouwen? En wat is een goed maandbedrag om opzij te zetten voor de oude dag? In dit artikel tonen we het je.

Lijfrente en banksparen

Een lijfrenteverzekering of bankspaarproduct is een fiscaal gunstige manier om een leuk pensioenpotje op te bouwen. Hoe werkt het? Met een lijfrente of bankspaarregeling bouw je op termijn een bepaald vermogen op. Dit wordt door de bank of verzekeraar in termijnen uitgekeerd vanaf het moment dat je officieel met pensioen gaat. Wat betreft de inleg heb je twee keuzemogelijkheden: in een keer een groot bedrag investeren (bijvoorbeeld een ontslagpremie of andere grote financiële meevaller) of elke maand of ieder kwartaal een vast bedrag opzijzetten. Omdat de inleg vastligt, wordt exact duidelijk welk bedrag je na jouw pensionering ontvangt.

Verschil bij overlijden

Een belangrijk verschil tussen een lijfrenteverzekering of pensioensparen bij de bank is wat er met je inleg gebeurt als je overlijdt voordat je de pensioenleeftijd hebt bereikt. In het eerste geval gaat het geld als winst naar de verzekeraar. Leef je langer dan gemiddeld? Dan pluk je daar de vruchten van en is de winst voor jou. Bij een bankspaarregeling leg je de duur van de uitkering vooraf vast. Na die termijn is het geld gewoon op. Kom je vroegtijdig te overlijden? Dan gaat het opgebouwde bedrag naar jouw nabestaanden.

Belastingvoordeel

Een pensioen bij elkaar sparen via een lijfrenteverzekering of bankspaarproduct heeft ook fiscale voordelen. Je betaalt in de opbouwfase bijvoorbeeld geen vermogensrendementsheffing. Daarnaast kun je de bedragen die je inlegt aftrekken van de inkomstenbelasting. Die betaal je namelijk pas op het moment dat het pensioenbedrag door de bank of verzekeraar wordt uitgekeerd. Aan dit belastingvoordeel zit wel een belangrijke maar: er moet namelijk wel sprake zijn van een pensioentekort of pensioengat. Dit kun je gemakkelijk nagaan op de site van de Belastingdienst.

Zelf pensioen opbouwen met een spaarrekening of deposito

Je kunt het heft natuurlijk ook helemaal in eigen handen nemen en extra pensioen opbouwen via een gewone spaarrekening of deposito. Dit heeft zowel voor- als nadelen. Het voordeel is dat je helemaal zelf bepaalt wat je spaart. Maak je een periode door waarin je veel inkomsten en weinig uitgaven hebt? Dan kun je een extra groot bedrag reserveren voor de pensioenspaarpot. Het omgekeerde is natuurlijk ook van toepassing. In het geval van een wat duurdere maand of onverwacht grote uitgaven ben je niet gebonden aan een vast inlegbedrag. Een nadeel is dat deze vorm van sparen geen belastingvoordelen oplevert. Integendeel, boven een bepaald bedrag (heffingsvrij vermogen) wordt spaargeld zelfs belast. De historisch lage spaarrentes vormen momenteel een extra nadelige factor bij het opbouwen van een pensioen via de normale spaarrekening. Deposito’s geven een hogere rente. Het is altijd verstandig om eerst goed te kijken wat diverse aanbieders aan spaarrente bieden voordat je jouw geld ergens vastzet.

Beleggen

Beleggen is een andere manier om een pensioen bij elkaar te sparen. De potentiële voordelen zijn duidelijk: met beleggen kun je veel hogere rendementen behalen dan met andere spaarstrategieën of pensioenregelingen. Als je bijvoorbeeld elke maand een leuk bedrag in een indexfonds met een rendement van 8 tot 10 procent steekt, kun je in 30 jaar tijd bedragen van 100.000-200.000 euro bij elkaar sparen. Tegelijkertijd is beleggen ook de riskantste manier om pensioen op te bouwen. Je kunt op de beurs namelijk ook gemakkelijk geld verliezen. Bovendien wordt het verschil tussen winst en verlies grotendeels bepaald door obscure marktfactoren waar je zelf geen invloed op hebt. Daarnaast is de kostenstructuur van beleggingsproducten soms ook ondoorzichtig. Verzekeraars verkochten in het verleden bijvoorbeeld nogal eens woekerpolissen, bedrieglijke producten waarbij na aftrek van de vaak verborgen kosten bijna niets meer overbleef. Beleggen is daarom zeker niet voor iedereen een geschikte manier om extra pensioenvermogen op te bouwen.

Maandbedrag bepalen

Wat je per maand of kwartaal moet sparen aan pensioen voor een onbezorgde oude dag, hangt natuurlijk sterk af van je persoonlijke situatie. Hoeveel komt er elke maand binnen? En wat ben ik kwijt aan vaste lasten? Het spreekt voor zich dat het verstandig is om meer geld opzij te leggen voor de oude dag als je geen pensioenregeling via een werkgever hebt. Iemand met een goed werkgeverspensioen kan waarschijnlijk gemakkelijk volstaan met een paar tientjes per maand. Een zzp’er of andersoortige ondernemer moet toch al gauw aan maandbedragen van zeker enkele honderden euro’s denken. Met beleggen kan het allemaal wat sneller gaan, maar loop je dus wel meer risico. Ook jouw bezit (een bijna afgelost huis, auto) heeft zeker invloed op het bedrag dat je uiteindelijk moet wegzetten voor je pensioen.  

Pensioenoverzicht met CashFlow

Om vast te stellen welk bedrag je maandelijks kunt reserveren voor jouw pensioen, is het handig om alle inkomsten en uitgaven overzichtelijk op een rijtje te zetten. Het maken van zo’n schema wordt een koud kunstje met CashFlow. Je haalt jouw bij- en afschrijvingen op uit internetbankieren. Deze worden automatisch in categorieën ingedeeld. Binnen 10 minuten zie je in duidelijke en eenvoudige overzichten waar, wanneer en waaraan je jouw geld uitgeeft. Zo weet je ook gelijk wat er onder de streep overblijft om te investeren in een financieel zorgeloze oude dag!