Hoe bereken je jouw persoonlijke rijksbegroting?Prinsjesdag staat weer bijna voor de deur. Op deze dag presenteert de overheid de rijksbegroting (ook vaak miljoenennota genoemd), een overzicht van alle geplande inkomsten en uitgaven van de BV Nederland in het komende regeringsjaar. Naar analogie van de miljoenennota kun je ook een persoonlijk rijksbegroting maken. Hoe doe je dit? En wat zijn de belangrijkste aandachtspunten bij het opstellen van je persoonlijke begroting? In dit artikel leggen we het uit.

Prinsjesdag en de rijksbegroting

19 september aanstaande is het weer Prinsjesdag. Op deze dag leest koning Willem-Alexander de jaarlijkse troonrede voor en opent hij het werkjaar van de Eerste en Tweede Kamer. De minister van Financiën biedt op Prinsjesdag de miljoenennota en rijksbegroting aan het parlement aan. De Nederlandse rijksbegroting bestaat uit de begrotingen van de landelijke regering. Hierin zijn de ontvangsten uit uitgaven per begrotingshoofdstuk aangegeven. Elk ministerie heeft een eigen begrotingshoofdstuk. In de budgettaire tabellen wordt vermeld welk percentage van de geraamde uitgaven juridisch verplicht is, zoals bij uitgaven die direct voortvloeien uit wetgeving. Hoe hoger het percentage, hoe kleiner de budgetflexibiliteit is.

Je persoonlijke ‘rijksbegroting’

Het voorbeeld van de landelijke rijksbegroting kan een mooi opstapje zijn naar een beter zicht op je eigen financiële situatie. Met wat toewijding, geduld, discipline en de juiste tools kun je namelijk heel goed een persoonlijke begroting maken. De extra meerwaarde van zo’n begroting? Je ziet precies hoeveel je te besteden hebt en wat je nog aan financiële reserves achter de hand hebt.

Overzicht van inkomsten

Het opstellen van je persoonlijke begroting begint met het rubriceren van al je inkomsten. Sommige inkomsten en uitgaven (salaris, eventuele toeslagen, huur, hypotheeklasten, zorgpremie) komen bijvoorbeeld elke maand terug. Andere bedragen komen daarentegen maar één keer per kwartaal, halfjaar of jaar langs. Om de persoonlijke begroting overzichtelijk te houden, is het slim om al die bedragen in de vorm van een gemiddelde maandbegroting te gieten. Dit doe je door alle inkomsten en uitgaven in een jaar om te rekenen naar een gemiddeld maandbedrag. Een huishoudboekje als CashFlow helpt je hierbij, omdat je met het programma alle inkomsten en uitgaven onder kunt brengen in aparte categorieën. Let er wel op dat je geen bedragen dubbel telt. Trek je de huurtoeslag bijvoorbeeld al automatisch van de huur af? Dan moet je die tegemoetkoming in de huurkosten niet ook nog eens bij de inkomsten zetten.

De noodzaak van een financiële buffer

Het aanleggen van een financiële buffer is een van de grondbeginselen van personal finance. Een huishouden kan eigenlijk niet zonder. Het Nibud omschrijft een buffer (in het Engels vaak een emergency fund genoemd) als een reservepotje waaruit je grote en onverwachte uitgaven direct kunt betalen. Voorbeelden van zulke onverwachte tegenvallers zijn:

  • De televisie, wasmachine, koelkast of een ander apparaat dat plotseling de geest geeft.
  • Ontslag of tijdelijke werkloosheid, waardoor je inkomsten dalen. Het is handig om in zo’n geval een stevig appeltje voor de dorst te hebben zodat je wel nog gewoon je huisvestingskosten en zorgpremie kunt blijven betalen.
  • Een onverwachte reparatie aan je auto. Zeker als je de auto nodig hebt voor het werk, wil je het probleem natuurlijk zo snel mogelijk verholpen hebben. Het is wel fijn als je de reparatie gelijk uit eigen middelen kunt betalen zonder dat je daarvoor een lening hoeft af te sluiten.

Buffer berekenen

Maar aan welke bedragen moet je denken bij het aanleggen van een dergelijke buffer? Dat is natuurlijk grotendeels afhankelijk van je eigen situatie. Als je in een koophuis woont en een dure auto hebt, heb je een grotere buffer nodig dan wanneer je gehuurd woont en autoloos door het leven gaat. Het is verstandig om je bij het bepalen van de buffer de volgende vraag te stellen: kan ik met het bedrag dat ik achter de hand heb nog een tijdlang mijn vaste uitgaven bekostigen als ik een aantal maanden grotendeels zonder inkomsten kom te zitten? Is het antwoord ja? Dan zit je waarschijnlijk goed. Met de Nibud Bufferberekenaar kun je trouwens nagaan welk bedrag je in jouw situatie als buffer achter de hand zou moeten hebben om financiële tegenvallers op te kunnen vangen.

Jaarbegroting als vuistregel

Door met online een huishoudboekje als CashFlow een jaarbegroting te maken, krijg je snel een overzichtelijk beeld van jouw financiële situatie. En dat helpt om de juiste keuzes te maken. Jaarlijks een begroting opstellen is dan ook één van de drie vuistregels van het Nibud om geldproblemen te voorkomen. Heb je nog geen persoonlijke begroting? Ga dan snel aan de slag met het inzichtelijk maken van jouw financiën!